Czym jest zez? Jak go rozpoznać?

Marzec 26th, 2013

zez1

Zez to kolejna wada wzroku, która znacznie utrudnia życie codzienne. Nie wszyscy jednak wiedzą czym tak naprawdę jest, co jest przyczyną powstawania zeza oraz jak go rozpoznać u małych dzieci. Postaramy się odpowiedzieć na wszystkie nurtujące pytania, zatem zapraszamy do lektury!


Czym jest zez?
Zez to wada wzroku polegająca na nierównoległym ustawieniu gałek ocznych spowodowanym osłabieniem mięśni ocznych – powoduje to zmianę kąta patrzenia jednego oka względem drugiego. Efektem zeza jest zaburzenie widzenia stereoskopowego  – równoczesna koncentracja obu oczu na oglądanym przedmiocie jest znacznie utrudniona.

Przyczyny zeza
Najczęstsze przyczyny powstawania zeza zawrzeć można w następujących grupach:

  • motoryczne – nieprawidłowość rozwojowa, urazy, np. porodowe, poważne choroby w wieku dziecięcym znacznie osłabiające dziecko; u osób dorosłych – cukrzyca oraz nadciśnienie tętnicze
  • sensoryczne – choroby narządu wzroku bądź nerwu wzrokowego; u osób dorosłych przyczyną pojawienia się zeza może być również znaczna nadwzroczność
  • ośrodkowe – wszelkie urazy psychiczne, wzmożona pobudliwość Ośrodkowego Układu Nerwowego; zmiany w rozwoju ośrodków kojarzeniowych kory mózgowej

Jakie są rodzaje zeza? 

Ze względu na wiek, w którym zez się pojawił można wyróżnić dwa rodzaje:

  • zez wrodzony – pojawia się już u niemowląt, przyczyną są wrodzone defekty występujące
  • zez nabyty – pojawia się w późniejszym wieku, poprzedzonym okresem prawidłowego widzenia

Ze względu na zmienność odchylenia (w zależności od pozycji spojrzenia) wymienić można:

  • zez towarzyszący –  jest to najczęściej pojawiający się rodzaj zeza;  oko zezujące towarzyszy w ruchach oku prowadzącemu, utrzymując przy tym stały kąt odchylenia – nie występuje widzenie podwójne

  • zez nietowarzyszący – kiedy wielkość odchylenia zależy od kierunku spojrzenia lub od nastawności oka; najczęściej są to zezy porażenne, których przyczyną jest niedowład mięśni poruszających gałką oczną

Ze względu na stany fuzyjne (fuzja to proces, który warunkuje obuoczne widzenie, umożliwia łączenie obrazów w jeden) wyróżniamy:

  • zez ukryty – polega na zaburzeniu równowagi mięśni ocznych – pewne mięśni są silniejsze od pozostałych; zez ten jest możliwy do zaobserwowania dzięki rozbiciu fuzji (zasłonięciu oka, które wówczas ustawia się w pozycji zezującej). Zezy te są zawsze kontrolowane przez fuzję
  • zez jawny –  widoczne odchylenie zezowe, w którym fuzja nie występuje
  • zez okresowy – pojawić się może w momencie zmęczenia, w stresujących sytuacjach, podczas zdenerwowania

Warto zaznaczyć, że oko zezujące może stracić zdolność widzenia – w celu uniknięcia podwójnego widzenia mózg eliminuje obrazy pochodzące z zezującego oka. Jeżeli tak się nie stanie, chory ma problemy z orientacją w przestrzeni, cierpi na bóle głowy i mdłości.

Jak wykryć zeza?
Najczęściej zez wykrywany jest przez rodziców – podczas obserwacji swojego dziecka są w stanie zauważyć niepokojące objawy. W tym wypadku należy niezwłocznie skonsultować się z ortoptykiem, czyli lekarzem specjalizującym się w diagnozowaniu oraz leczeniu zeza. Badania pomocne w wykrywaniu zeza to tzw. cover test, polegający na naprzemiennym zasłanianiu oczu, jak również  test Hirschberga oraz badanie przy użyciu synaptoforu. Test Hirshberga, inaczej test odblasków rogówkowych, jest to test, pozwalający określić w przybliżeniu kąt zeza. Ocenę ustawienia gałek ocznych wykonuje się obserwując położenie refleksu świetlnego, przy oświetleniu oczu za pomocą źródła światła ustawionego na wprost oczu w odległości 33 centymetrów (refleks powinien znajdować się w centrum źrenic obu oczu).

Zez a soczewki kontaktowe
Warto wspomnieć, że soczewki kontaktowe zapewnić mogą podobne „ustawienie oczu” jak okulary. Jednak w tym wypadku konieczne jest zwrócenie uwagi na wartości soczewek  – muszą one być zmodyfikowane w stosunku do okularów: wyższe w nadwzroczności, a niższe w krótkowzroczności. Do obliczania mocy soczewek kontaktowych służą odpowiednie tabele.

Leczenie
Na samym początku leczenia niezbędne jest dobranie przez specjalistę odpowiednich okularów. Konieczne może się okazać leczenie chirurgiczne, polegające na równoległym ustawieniu gałek ocznych. O dokonaniu zabiegu zawsze decyduje lekarz okulista /strabolog we współpracy z ortoptystą.  Należy również pamiętać o specjalnych ćwiczeniach ortoptycznych.

Nieleczony zez uniemożliwia prawidłowe widzenie obuoczne – w przyszłości może to zaważyć na wyborze wykonywanego zawodu; jak najszybsza korekcja wady znacznie poprawi jakość życia osoby dotkniętej zezem.

Bezokularow.pl



Może Ciebie również zainteresować